“Có ai có phản hồi gì không?”
Tôi nhìn quanh căn phòng. Các bạn học sinh tìm mọi hướng để nhìn, ngoại trừ về phía nhóm điều phối chúng tôi. Ai cũng sợ “bị gọi lên bảng.” Những nét mặt tươi tỉnh và đầy năng lượng lúc đầu buổi sáng giờ đã chuyển sang chán nản và thiếu tập trung. Tôi ngó sang mấy người cộng sự. Chúng tôi hiểu ngầm với nhau: cần phải đổi kế hoạch thôi.
Hôm đó chúng tôi làm một buổi retreat cho các bạn học sinh cấp 3 ở một trường quốc tế nọ. Đây là lần đầu tiên chúng tôi được làm việc với các bạn trẻ như vậy, nên dự án vừa là một điều đáng mong chờ, vừa là một thách thức với chúng tôi. Lúc chuẩn bị chương trình, chị giáo viên phụ trách đã nói với chúng tôi rằng các em đã quen với nhịp độ hoạt động nhanh, có thể đi qua nhiều thứ trong một khoảng thời gian ngắn. Chúng tôi đã ngờ vực cô vì trong trải nghiệm của mình, chúng tôi không thể hình dung một nhóm có thể làm nhiều thứ trong một buổi như vậy. Chưa kể, chúng tôi tin rằng nếu các em đã quen làm việc nhanh, mình càng cần giúp các em được chậm lại, được thong thả để đi sâu hơn.
Chỉ qua nửa buổi sáng, chúng tôi đã cần tự đánh giá lại chính mình.
Sau câu hỏi thứ ba liên tiếp rơi tõm vào trong im lặng, chúng tôi cho các em giải lao, còn mình thì chụm đầu lại và thảo luận để thay đổi chiến lược. Phần lý thuyết tiếp theo được rút ngắn lại, và ngay sau đấy các em được chơi game để áp dụng kiến thức mới. Sự hào hứng của các em khi bước vào trò chơi cho tôi biết mình đang đi đúng hướng. Các phần tiếp theo cũng được đẩy nhanh hơn; chúng tôi liên tục lồng ghép các trò chơi kèm thảo luận nhóm nhỏ để vẫn nghe được các bạn mà không tạo áp lực trả bài. Chúng tôi cũng tham khảo với chị giáo viên để áp dụng những phương pháp quen thuộc với các em, thay vì những cách thức quen thuộc với chúng tôi, nhưng lại xa lạ với các bạn học sinh.
Đến sau giờ ăn trưa, các em chủ động nói chuyện về những học phần buổi sáng, và hướng dẫn nhau làm những thứ đã được chia sẻ. Lúc cuối buổi chiều, các em còn xin thêm thời gian để được tiếp tục thực hành với nhau. Tôi thở phào nhẹ nhõm khi thấy những gì mình chia sẻ cũng có ích cho các em. Những căng thẳng, tất tả ngược xuôi điều chỉnh chương trình tan biến. Thay vào đó là sự biết ơn khi nhìn ngắm những thành quả do chính các em tạo ra cuối hôm đó.
Rời khỏi trường hôm đó, tôi được nhắc nhớ một bài học rằng: đôi khi mình cần bước ra khỏi cái bóng của kinh nghiệm cũ. Việc host không chỉ đơn thuần là dẫn dắt mọi người đi qua tiến trình, nó là sẵn sàng thích ứng với những gì đang hiện diện để phục vụ tốt nhất cho người tham gia.